Laparoscopic Endoscopic Surgical Science Hastalıkta Belirsizlik Kuramı'na göre bakım verene bakım verme: Olgu sunumu [J Psy Nurs]
J Psy Nurs. 2020; 11(1): 70-77 | DOI: 10.14744/phd.2019.44365

Hastalıkta Belirsizlik Kuramı'na göre bakım verene bakım verme: Olgu sunumu

Sultan Taş Bora, Kadriye Buldukoğlu
Akdeniz Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi, Psikiyatri Hemşireliği Anabilim Dalı, Antalya

Mishel'in Hastalıkta Belirsizlik Kuramı (1988-1990), hasta ve bakım verenlerin hastalık süreciyle ilgili yaşanan belirsizliği nasıl yorumladıklarını açıklamakta ve belirsizlik altında psikolojik ve davranışsal sonuçları iyileştirecek müdahalelerin seçiminde bir çerçeve sunmaktadır. Bu çalışmada bir üniversite hastanesi psikiyatri kliniğinde yatmakta olan şizofreni hastasının bakım verenine Hastalıkta Belirsizlik Kuramına (HBK) göre verilen bakımın örneklendirilmesi amaçlanmıştır. Bakım veren GC., bir buçuk aydır klinikte yatmakta olan hastanın yanında refakatçi olarak bulunduğunu ve hastaya beş yıldır evinde baktığını, bundan dolayı bazı psikososyal sorunlar yaşadığını belirtmiştir. Hastalıkta Belirsizlik kuramının temel kavramları; belirsizliğin öncülleri, belirsizlik değerlendirmesi ve belirsizlikle baş etmedir. GC’nin, hastayla ilgili "tam iyi oldu derken yine başa döndük, ne yapacağımı şaşırdım" sözleri ve hastalığın seyrini anlamadığını belirtmesi yaşadığı belirsizliği ve öncüllerini göstermektedir. Bakım verenin hastalığın kronik gidişi ile ilgili bilgi gereksinimi olduğu ve belirsizliği olumsuz bir durum olarak değerlendirdiği görülmektedir. Ağlaması ve çaresizlik duyguları ifade etmesi duygu odaklı baş ettiğini düşündürmektedir. Araştırmacı, bakım verendeki belirsizliğin yönetimi için; belirsizlik yaratan durumları dikkate alarak hastalıkla ilgili bilgilendirme, bilişsel yeniden çerçeveleme, problem çözme ve iletişim becerilerini geliştirmeye yönelik müdahaleleri kullanmıştır. Kuramın, şizofreni hastalığının bakım verene yaşattığı belirsizlik durumunu iyi açıkladığı ve bakım veren- hemşire etkileşimini desteklediği düşünülmektedir. Ülkemizde HBK’ya temellendirilmiş çok fazla çalışma olmadığından kuramın farklı hastalık grupları ve bakım verenleriyle çalışılması ve araştırmalarla test edilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Bakım veren, Mishel’in Hastalıkta Belirsizlik Kuramı; psikiyatri hemşireliği; şizofreni.

Using the Uncertainty in Illness Theory to provide care for the caregiver: A case report

Sultan Taş Bora, Kadriye Buldukoğlu
Department of Psychiatric Nursing, Akdeniz University Faculty of Nursing, Antalya, Turkey

Mishel’s Theory of Uncertainty in Illness (1988-1990) explains how patients and caregivers interpret the uncertainty about the course of an illness. Additionally, it provides a framework for selecting of interventions that will improve the psychological and behavioral outcomes of uncertainty. This manuscript provides an example of the care provided to a caregiver of an individual with schizophrenia based on Mishel’s Theory of Uncertainty in Illness. A caregiver referred to as GC is staying with the patient who has been hospitalized at the clinic for one and a half months as her attendant. GC had been providing care for the patient in her home for the last five years and has experienced psychosocial problems. The main concepts of the Theory of Uncertainty in Illness are: antecedents of uncertainty, appraisal of uncertainty and coping with uncertainty. GC’s statements such as “While we were thinking that she was almost well, now we are back to the beginning and I am confused about it” as well as reporting her lack of understanding about the course of the illness shows the uncertainty that she experienced and the antecedents of this uncertainty. The caregiver needed information about the course of the chronic illness and perceived uncertainty as a negative situation. Her crying and feelings of helplessness illustrated she had an emotion-focused coping mechanism. Having knowledge about the situations that create uncertainty in the caregiver, the researcher used the interventions to improve knowledge about the disease, cognitive reframing, problem solving and communication skills in managing uncertainty. The theory is thought to explain the uncertainties caregivers have with managing a patient with schizophrenia. This theory supports the interaction between caregivers and nurses. There are few studies based on UIT in Turkey, therefore further studies are needed to test the UIT.

Keywords: Caregiver, Mishel’s Theory of Uncertainty in Illness, psychiatric nursing; schizophrenia.

Sultan Taş Bora, Kadriye Buldukoğlu. Using the Uncertainty in Illness Theory to provide care for the caregiver: A case report. J Psy Nurs. 2020; 11(1): 70-77

Sorumlu Yazar: Sultan Taş Bora, Türkiye
LookUs & Online Makale